رنج و سختی جزو جداییناپذیر زندگی است و همه ما، کم یا بیش، کمتر زمانی را سراغ داریم که با محنتی هرچند جزئی روبهرو نباشیم. بیماری خود یا اطرافیان هم از جمله رنجهای زندگی و حقیقتی گریزناپذیر است. در این گونه مواقع کمتر کسی بهتنهایی از عهده مقابله با این رنجها برمیآید، بهویژه اگر این رنج، بیماری صعبالعلاج و کشندهای همچون سرطان باشد. در این گونه مواقع انواع نیازها سراغ آدمی میآیند: تامین هزینههای درمانی، کسب اطلاعات صحیح درباره بیماری و راههای کاستن از عوارض و تبعات آن، شناسایی مکانهای درمانی باکیفیت و برخی مواقع مهمتر از همه، همدلی.
در جامعه ما، با توجه به فرهنگ شرقی آن و مهمتر، آموزههای اعتقادی و نصایح بزرگان، همیشه سازوکاری بهفراخور روزگار برای تامین این نیاز وجود داشته است. اما این حرکتها تا همین اواخر حرکاتی انفرادی، سازماننیافته و ناشی از خیرخواهی گذرای خیرخواهانی بوده که با رفتنشان چشمه آن کمک و نوعدوستی هم میخشکید. گسترش زندگی شهری و فاصلهگرفتن انسانها از هم، باعث شدند سازوکارهای سنتی در بسیاری مواقع کارایی خود را از دست دهند یا دستکم کفاف نیاز جامعه را نکنند.
در جوامع پیشرفتهتر اما، سازوکارهای سازمانی و نهادینهتر قدمت بیشتری دارند. انواع ان.جی.اوها که هر یک در نوعی از حمایتهای خیرخواهانه و غیرانتفاعی تخصص دارند، به افراد نیازمند این اطمینان را میدهند که از حمایتی سازمانیافته در مقابله با بیماری خود یا اطرافیانشان برخوردار خواهند بود. شاید یکی از عوامل شکلگیری و جاافتادن بیشتر این نهادها در جوامع غربی، نگاه فرهنگی خاص و کمبود ارتباطات و حمایتهای خانوادگی باشد که انسان نیازمند غربی خود را در برزخی از تنهایی و بیکسی مییابد. گاه نیز وجود فردی صاحب قدرت (و همزمان مبتلا به رنجی مشابه) باعث تسریع شکلگیری این نهادها شده است. برای مثال گفته میشود به دلیل مبتلابودن خواهر جان اف.کندی به معلولیت ذهنی، وی اهتمام زیادی برای کمک به این افراد داشته و تلاش وی در تصویب قانونی برای حمایت از این نوع معلولان، تحولی بزرگ در کمک به آنها در آمریکا بهوجود آورد.
بههرشکل در برخی کشورها این کمکهای خیرخواهانه به آنچنان تنوع و تکثری رسیدهاند که گاه موسسههای مربوطه به رقابت با یکدیگر میپردازند. با جستوجو در اینترنت سازمانهایی را خواهید یافت که در زمینههای بسیار مشتاق کمک به بیماران هستند. برای مثال، سایتهایی هستند که با جذب داوطلب پرستاری به بیمارانی که در ششماهه آخر عمر خود هستند و کسی را برای مراقبت ندارند، خدمات رایگان پرستاری ارائه میدهند یا در سایتی دیگر، میتوان عکس بیمار را برای دعاخواندن افراد ارسال کرد.
خوشبختانه در ایران نیز حرکتهای خوبی در زمینه شکلگیری سازمانهای خیریه صورت گرفته است. منشا تشکیل این موسسهها عمدتاً کسانی بودهاند که خود یا بستگان نزدیکشان دچار بیماری صعبالعلاجی بودهاند و به مصداق آن گفته معروف که «درد که حرف نیست، درد است» از رنج و محنت بیماران مشابه باخبر شده و در حد توان مالی و فکری خود سعی در راهاندازی تشکیلاتی برای کمک به همنوعان نیازمند خود کردهاند. این حرکتها گاه منجر به شکلگیری سازمانهایی شدهاند که توانستهاند در کار خود بسیار موفق باشند. موسسه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان از جمله این سازمانهاست. |